Kadm (Cd)

Toksyczne dzia豉nie kadmu (w du篡m stopniu) polega na zaburzeniu czynno軼i nerek, chorobie nadci郾ieniowej, zmianach nowotworowych (zw豉szcza gruczo逝 krokowego i nerek), zaburzeniach metabolizmu wapnia (deformacja szkieletu), zaburzenia funkcji rozrodczych.

W豉sno軼i

Praktycznie kadm nie wyst瘼uje w organizmie cz這wieka w chwili narodzin, lecz nagromadza si stopniowo z powodu wyj徠kowo d逝giego okresu p馧trwania trwania w organizmie, wynosz帷ego przypuszczalnie; od 16 do 33 lat. Og鏊na zawarto嗆 kadmu w ca造m organizmie cz這wieka wynosi oko這 30 mg, z czego 10 mg znajduje si w nerkach, a 4 mg w w徠robie. Badania przeprowadzone na zwierz皻ach wskazuj, 瞠 istnieje wzajemny antagonizm mi璠zy kadmem a cynkiem, stwierdzono te wsp馧dzia豉nie mi璠zy kadmem, 瞠lazem oraz miedzi. Zatrucie kadmem powoduj : zniekszta販enie ko軼i, zaburzenie wzrostu, niep這dno嗆, nowotwory, naro郵a sk鏎ne. Kadm blokuje enzymy cyklu Krebsa ( cykl ten zapewnia produkcj energii), bezpo鈔ednio uszkadza kom鏎ki nerwowe, hamuje uwalnianie acetylocholiny w o鈔odkowym uk豉dzie nerwowym oraz przy酥iesza jej rozk豉d (aktywuje cholinesteraz). Kadm zaburza przemiany wapnia i fosforu w tkance kostnej- przyczynia si do rozrzedzenia struktury ko軼i. Wypiera cynk ze 軼ian t皻nic, zmniejsza ich elastyczno嗆 przy酥iesza rozw鎩 mia盥篡cy oraz prowadzi do nadci郾ienia. Kadm dzia豉 antagonistyczne do cynku, zaburza wi璚 syntez enzym闚 trawiennych oraz syntez i uwalnianie insuliny, kt鏎ej produkcja wymaga obecno軼i cynku.. Kadm zaburza czynno軼i gruczo逝 krokowego u m篹czyzn, gromadzi si w nerkach, zaburzaj帷 ich czynno嗆 hormonaln i wydalnicz. Przy niedoborze cynku dochodzi do gromadzenia si kadmu w w徠robie i nerkach. Przy przewlek造m procesie mo瞠 dochodzi do zaburzenia wzrostu, niep這dno軼i, zaburzenia czynno軼i nerek, zniekszta販enia ko嗆ca. Wch這ni皻y do organizmu kadm ( przez przew鏚 pokarmowy i cz窷ciowo oddechowy) tworzy kompleksy z bia趾ami (np. ma這cz御teczkowa metalotionina), z kt鏎ymi jest 豉two transportowany, a nast瘼nie deponowany g堯wnie w nerkach i w徠robie. Kadm jest inhibitorem fosfatazy oraz enzym闚 zawieraj帷ych grupy sulfhydrylowe, powoduje zaburzenia w metabolizmie bia貫k, zak堯ca przemian witaminy B1. Interakcje kadmu z Zn, Cu i Se polegaj miedzy innymi, na wzajemnym wypieraniu si z kompleksu z metalotionin. Dlatego zwi瘯szenie zawarto軼i wymienionych pierwiastk闚 os豉bia toksyczne dzia豉nie kadmu. Antagonizm kadm/瞠lazo (Cd/Fe jest sprz篹ony z antagonizmem kadm/wap (Cd/Ca) i wywo逝je zwi瘯szone wydalanie wapnia pod wp造wem kadmu. Odporno嗆 organizm闚 na toksyczne dzia豉nie kadmu jest przypuszczalnie w豉軼iwo軼i dziedziczn i wi捫e si ze specyfik metabolizmu.

Nadmiar

Toksyczne dzia豉nie kadmu (w du篡m stopniu) polega na: zaburzeniu czynno軼i nerek, chorobie nadci郾ieniowej zmianach nowotworowych, (zw豉szcza gruczo逝 krokowego i nerek ), zaburzeniach metabolizmu wapnia (deformacja szkieletu), zaburzeniach funkcji rozrodczych

Dawka

Dzienne pobieranie kadmu z po篡wieniem (przez doros貫go cz這wieka) kszta速uje si na poziomie 64mg w Wielkiej Brytanii, 23 - 120 mg w Polsce oraz 150 mg w skali 鈍iata, a dopuszczalna dawka wynosi 60 - 70mg na dobe. Osoby niepal帷e papieros闚 pobieraj kadm g堯wnie z 篡wno軼i i oblicza si, 瞠 75% dawki pochodzi z produkt闚 ro郵innych, kt鏎ych ziemniaki stanowi 廝鏚這 od 25% (Stany Zjednoczone) do 55% (Australia) tego metalu dla cz這wieka doros貫go. W 篡wienia niemowl徠 i dzieci najwi瘯szy udzia mo瞠 mie kadm pochodz帷y z marchwi.