疾lazo (Fe)

Sk豉dnik czerwonego barwnika krwi (hemoglobiny) i przenosz帷ych tlen enzym闚, wspomaga metabolizm bia貫k.

W豉sno軼i

疾lazo wchodzi w sk豉d wielu enzym闚 oraz zwi您k闚 metaloproteinowych bior帷ych udzia w procesach oksydacyjno-redukcyjnych. 疾lazo stanowi podstaw hemoglobiny i mioglobiny oraz wielu enzym闚 瞠lazoporfirynowych, zwi您anych z oddychaniem wewn徠rzkom鏎kowym. Cz窷 瞠laza jest bezpo鈔ednio wykorzystywana przez kom鏎ki uk豉du erytroblastycznego do produkcji hemoglobiny, pozosta這嗆 gromadzi si w postaci ferrytyny, g堯wnie w w徠robie i 郵edzionie oraz innych narz康ach. Surowiczym bia趾iem no郾ikowym 瞠laza jest transferyna. 疾lazo zmagazynowane w organizmie pozostaje w dynamicznej r闚nowadze z tym, kt鏎e znajduje si w surowicy. 疾lazo zapasowe mo瞠 te wyst瘼owa w po陰czeniu z hemosyderyn, kt鏎a jednak w przeciwie雟twie do ferrytyny, cechuje si ma陰 zdolno軼i do oddawania pierwiastka do tkanek i ma陰 rozpuszczalno軼i. 疾lazo to sk豉dnik erytrocyt闚,bia趾a (hemoglobiny) przenosz帷ego tlen oraz bia趾a magazynuj帷ego tlen w mi窷niach - (mioglobiny). Od 瞠laza zale篡: dzia豉nie enzym闚, stan krwinek czerwonych, oddychanie kom鏎kowe, prawid這wa czynno嗆 serca, procesy podzia逝 kom鏎ek, przemiana hormonalna, rozw鎩 tkanki mi窷niowej, stan uk豉du odporno軼iowego, zaopatrzenie kom鏎ek w tlen Zar闚no wch豉nianie, jak i metaboliczna funkcja 瞠laza s powi您ane z oddzia造waniem innych pierwiastk闚. Szczeg鏊nie antagonistyczne dzia豉nie wykazuj Kadm (Cd), Mangan (Mn),O堯w (Pb) i Cynk (Zn). W przypadku miedzi zale積o嗆 ta ma charakter z這穎ny i cz瘰to synergistyczny, w zwi您ku z ich wsp馧dzia豉niem w procesach oksydacyjno-redukcyjnych. Hamuj帷o na bioprzyswajalno嗆 瞠laza wp造wa fosfor, co wynika z 豉twego wytr帷ania si fosforan闚 tego metalu w r騜nych warunkach.

Brak

Objawy niedoboru: stany os豉bienia i duszno軼i, anemia, obstrukcje Niedob鏎 瞠laza wyst瘼uje cz瘰to u ludzi oraz zwierz徠 i na og馧 powodowany jest nisk zawarto軼i przyswajalnych form tego metalu w po篡wieniu lub zaburzeniami w procesie jego wch豉niania. Najbardziej wra磧iwe s organizmy m這de oraz kobiety, zw豉szcza ci篹arne. Niedob鏎 瞠laza wywo逝je przede wszystkim niedokrwisto嗆, a nast瘼nie uszkodzenie b這n 郵uzowych zwi您ane z upo郵edzeniem wch豉niania sk豉dnik闚 pokarmowych. Og鏊nym efektem braku tego metalu jest ograniczenie wzrostu i wycie鎍zenie organizmu, co u dzieci mo瞠 wp造wa niekorzystnie na rozw鎩 psychiczny.

Dawka

Dzienne zapotrzebowanie na 瞠lazo doros貫go cz這wieka wynosi 10-18 mg, a u kobiet w ci捫y oraz w przypadku niekt鏎ych chor鏏 jest ono wi瘯sze.. Dawkowanie: M篹czy幡i: 15mg Kobiety: 18-19mg. Dawka z po篡wieniem -15 mg/dzie.

Nadmiar

Nadmierne spo篡cie mo瞠 mie tak瞠 skutki uboczne Przewlek貫 zatrucie 瞠lazem wi捫e si z hemosyderoz. Podawane pozajelitowo (do篡lnie lub domi窷niowo) 瞠lazo szybko przenika do szpiku i jest usuwane z osocza do magazyn闚 tkankowych.